Gdy słyszymy nazwę Jelcz, od razu na myśl przychodzą nam nie tak odległe aż przecież czasy PRL-u, a przed naszymi oczami ukazują się autobusy i ciężarówki tej polskiej marki. Zakład produkujący je umiejscowiony jest w Jelczu-Laskowicach koło Wrocławia (daw. w Jelczu koło Oławy).

Fabryka powstała w 1952 roku. W ten sposób postanowiono wykorzystać zniszczone działaniami wojennymi hale byłej niemieckiej fabryki zbrojeniowej w Jelczu k. Oławy. Zapadła decyzja, by wykorzystać je do celów produkcyjnych. Powołano przedsiębiorstwo o nazwie Zakłady Budowy Nadwozi Samochodowych. Po odbudowie w zakładach tych produkowano autobusy i samochody ciężarowe oraz podzespoły wykorzystywane w pojazdach marki Lublin i Star.

Pierwszym samochodem wyprodukowanym w Jelczu był tzw. autobus zastępczy, który powszechnie nazywany był “Stonką”. Na podwoziu samochodu ciężarowego Star 20 zbudowano zamknięte nadwozie szkieletowe, które pozwalało na przewóz 25 pasażerów. Zakłady Budowy Nadwozi Samochodowych połączyły się z Zakładami Naprawy Samochodów w Jelczu. Powstałe w ten sposób przedsiębiorstwo przyjęło nazwę Jelczańskie Zakłady Samochodowe.

Fabryka Samochodów Ciężarowych w Lublinie w czasach swojej świetności była najważniejszym i największym zakładem przemysłowym w całym województwie lubelskim. Także biorąc pod uwagę ilość i wartość produkcji zajmowała jedno z pierwszych miejsc w kraju w branży motoryzacyjnej. Powstanie lubelskiej fabryki związane jest z kongresem Zjednoczeniowym PPS i PPR w 1948 r. Wtedy to właśnie podjęto decyzję o jej utworzeniu. W nowo otwartej hali rozpoczęto produkcję podzespołów do samochodów osobowych i ciężarowych. Plany były ambitne – planowano rozpoczęcie produkcji silników, mostów napędowych przednich i tylnych, układów kierowniczych, a także sprzęgieł i skrzyni przekładniowych. Fabryka, jej powstanie w mieście oraz fakt, że była głównym miejscem zatrudnienia dla większości mieszkańców nie tylko Lublina, ale także okolicznych miast i miasteczek – w ogromny sposób wpłynęła na historie Lublina i całego województwa. Wywarła bezpośredni wpływ na rozwój otaczających ją dzielnic mieszkalnych – Tatar, Bronowic. Nowe trakcje komunikacyjne był wytyczane z myślą o zakładzie produkcyjnym.

Pod ta nazwa kryje się niemiecka precyzja i dokładność. Opel Blitz to bowiem seria lekkich samochodów ciężarowych, które produkowane były przez niemiecką firmę Adam Opel AG w latach 1930-1973.

Opel Blitz – lekki samochód ciężarowy produkowany przez niemiecką firmę Adam Opel AG w latach 1930-1973. Po roku 1973 jego następca produkowany już przez firmę Bedford Vehicles z Luton był sprzedawany pod nazwą Bedford Blitzaż do 1987 roku. Pojazd był powszechnie używany przez Wehrmacht w czasie II wojny światowej.

Kolejne wersje tego samochodu ciężarowego wytwarzano w latach:

1. 1930 – 1954
2. 1952 – 1960
3. 1960 – 1965
4. 1965 – 1975

Na jego podwoziu i pod taką samą nazwą produkowano również w latach 1939-1944 autobusy.

Autobus Opel Blitz – to autobus miejski, produkowany przez niemiecką firmę Opel, który mieścił ok. 29 pasażerów. Przed wojną Wehrmacht, który zakupił sporą liczbę tych pojazdów, wykorzystywał je do różnych celów: szybkiego transportu żołnierzy, jako polowe centra dowodzenia, sanitarki oraz wozy propagandowe.

GM C15TA powstał w wyniku pozytywnych doświadczeń z amerykańskim samochodem opancerzonym M3 Scout Car. Jest to opancerzony samochód ciężarowy zaprojektowany i produkowany w Kanadzie w okresie II wojny światowej, pełniący funkcję transportera opancerzonego.

GM C15TA zbudowano na bazie standardowego terenowego samochodu ciężarowego, jakim jest Chevrolet C15 (15-cwt), czyli samochodu ciężarowego o ładowności 750 kg, który był produkowany przez General Motors of Canada. Jego prototyp powstał w roku 1943. Następnie w latach 1943-1944 wyprodukowano aż 3961 sztuk. Pojazd był wykorzystywany w różnych celach, służył jednak przede wszystkim jako transporter do przewozu piechoty, zaopatrzenia i amunicji. Istniała też wersja medyczna – pancerny ambulans. Powstał również prototyp pojazdu dla oficerów sztabu.

GM C15TA do ciężarówka służąca przede wszystkim do celów wojskowych. Nie posiadała stałego uzbrojenie, istniała jednak możliwość zamontowania 1 karabinu przeciwpancernego Boys kalibru 13,97 mm, rkm-u Bren kalibru 7,7 mm lub moździerza.

Samochód ciężarowy, służący do celów wojskowych znacznie różni się od typowej ciężarówki.  Krupp Protze to sześciokołowa niemiecka ciężarówka wojskowa i ciągnik artyleryjski. Samochód ten był  używany przez Wehrmacht podczas II wojny światowej.

Ten wojskowy wóz napędzany był 3,3-litrowym czterocylindrowym silnikiem Krupp M 304 o mocy 60 koni mechanicznych. Na pojazdach tych montowano również działa przeciwpancerne i przeciwlotnicze, ale Krupp Protze przeznaczony był głównie do holowania dział oraz transportu piechoty. W latach 1933-1942 wyprodukowano około 7000 jego egzemplarzy.

Pojazd był powszechnie stosowany na froncie wschodnim, afrykańskim oraz we Francji i na Sycylii.

Wyprodukowano kilka wersji tego samochodu:

Nadwozie furgonowe, krótko mówiąc furgon, to zamknięte nadwozie samochodów ciężarowych i dostawczych służących do przewożenia towarów. Nadwozie wykonane jest jako konstrukcja szkieletowa z poszyciami zewnętrznymi ze stopów aluminiowych. Wewnętrzne ściany boczne i ściana przednia wyłożone są listwami ze sklejki lub wyłożenie pełne sklejką wodoodporną dodatkowo polakierowaną. Podłoga w nadwoziu jest płaska, przeciwpoślizgowa, pokryta sklejką wodoodporną, laminowaną. Dodatkowo nadwozie może być wyposażone w takie elementy jak: drzwi boczne jedno i dwuskrzydłowe, żaluzje, burta samozaładowcza, listwy do zabezpieczania pasami ładunku, regały, wsporniki, okienko wentylacyjne, wywietrzniki, podłoga aluminiowa z blachy ryflowanej oraz w inne, indywidualne wyposażenie wymagane przez klienta. Furgony mogą powstawać w oparciu o konstrukcję samochodów osobowych, a z kolei na ich bazie także może powstać odmiana osobowa. Przykładowo Volkswagen Caddy Maxi posiada osobową odmianę Volkswagen Caddy Maxi Life. Potocznie mianem furgonu określa się samochody dostawcze o ładowności do 3,5 t.

Jednym z rodzajów samochodów ciężarowych jest ciągnik siodłowy. Ciągnik siodłowy to ciągnik drogowy, przystosowany do ciągnięcia naczepy. Elementem łączącym naczepę z ciągnikiem siodłowym jest siodło, znajdujące się nad tylną, napędzaną osią/osiami ciągnika, dzięki czemu część ciężaru naczepy zostaje na nie przeniesiona. Ciągniki siodłowe są powszechnie stosowane w transporcie z powodu ich licznych zalet w stosunku do zwykłych samochodów ciężarowych. Mogą przewozić większe obciążenia, dzięki rozłożeniu ciężaru na więcej osi. Zestawy takie są bardzo uniwersalne: do jednego ciągnika można przyłączać różnego rodzaju naczepy, przeznaczone do przewozu zupełnie różnych ładunków. Jest to bardzo wygodne i korzystne, poniważ w razie potrzeby zamiast kupna kolejnego samochodu z odpowiednim nadwoziem, wystarczy zakupić odpowiednią naczepę. Zaczepienie i odczepienie naczepy zajmuje naprawdę bardzo mało czasu. Znaną firmamą produkującą ciągniki siodłowe jest, np. MAN, DAF, Iveco, Kenworth, Peterbilt, Volvo, Scania, Mercedes oraz Mack. W PRL ciągniki siodłowe produkowały zakłady takie jak Star i Jelcz.

Każdy z Państwa na pewno kojarzy firmę MAN, która jest bardzo znana. Ci, którzy w ogóle nie mają pojęcia o co chodzi, dowiedzą się po przeczytaniu naszego artykułu. MAN SE, czyli Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg to niemiecka spółka akcyjna, której siedziba znajduje się w Monachium. Prezesem jest Håkan Samuelsson. Jedno z najlepszych przedsiębiorstw produkujących samochody ciężarowe, autobusy, silniki oraz urządzenia przemysłowe pod marką MAN. Jest najstarszą spółką notowaną na niemieckiej giełdzie. Jeśli chodzi o Polskę to, np. w Starachowicach mieszczą się należące do MAN AG zakłady MAN Bus Sp. z o.o., natomiast 4 października 2007 otwarto w podkrakowskich Niepołomicach fabrykę samochodów ciężarowych koncernu MAN MAN Trucks, która docelowo ma produkować 15 tys. pojazdów rocznie na jednej zmianie. MAN SE jest dużym producentem autobusów, produkowanych w Niemczech, Turcji i Polsce. ich obroty w 2008 roku wynosiły 15 miliardów euro. W przypadku awarii wystarczy skontaktować się z serwisem MAN Mobile24, który sprawi, że w możliwie najkrótszym czasie będzie można ponownie wyruszyć w drogę.

Tatra to marka samachodów produkcji czechosłowackiej. Założona została w 1850 roku, a od 1897 istnieje jako trzecia w Europie frma produkująca samochody. Po wojnie pod tą marką produkowane były głównie samochody ciężarowe o naprawdę dużej ładowności. Jednak historycznie pierwszym polem działania firmy, była produkcja luksusowych samochodów osobowych, wyróżniających się silnikiem umieszczonym z tyłu pojazdu. Jednym z samochodów ciężarowych firmy Tatra jest Tatra 815, gdzie jego produkcję seryjną rozpoczęto w 1983 roku i trwa nadal. Jego poprzednikiem jest Tatra T813. Ciężarówki te wyposażone są w standardowy silnik chłodzony powietrzem V12 Diesel o pojemności 17,640 cm3 z dodatkowo zamontowaną turbiną. W czasach powojennych autem, które miało przywrócić dawną świetność marki Tatra był model T603 z 1955. W roku 2003 amerykańska firma Terex Corporation wykupiła większościowy pakiet udziałów w spółce. Obecnie można oglądać poszczególne modele Tatry w Muzeum Tatry, w mieście Kopřivnice (Koprzywnice) w Republice Czeskiej. Można tam obejrzeć obejrzeć także materiały filmowe, odpocząć na ławce. Istnieje możliwość wykonywania zdjęć, ale za dodatkową opłatą.

BiełAZ to skrót od Biełarusskij Awtomobilnyj Zawod. A wiedzą Państwo w ogóle o czym mowa? BiełAZ to białoruski producent pojazdów budowlanych i rolniczych. Fabryka została założona w 1948 roku i dotąd wyprodukowała ponad 120 tysięcy pojazdów przeznaczonych do służby w różnych krajach świata. Prezesem jest Pawieł Maryjew. Aby poszerzyć swoją linię produktów rozpoczeli produkować nowe produkty dla budownictwa drogowego i produkcji przemysłu metalurgicznego. Pojazdy firmy BiełAZ uzyskały dobrą reputację głównie w Wietnamie oraz Afryce Północnej. Firma BiełAZ jest jednym z największych przedsiębiorstw wśród krajów Wspólnoty Niepodległych Państw. System Zarządzania Jakością stosowany w badaniach i rozwoju, wytwarzania, budowy i sprzedaży usług w sprzęt jest zgodny z międzynarodowym kodem ISO 9000. Największym produkowanym obecnie w firmie pojazdem jest BiełAZ 7560, czyli największe wozidło sztywno-ramowe produkowane w Białoruskich Zakładach Samochodowych, wykorzystywane w kopalniach odkrywkowych, mogące przewozić 320 ton ładunku. Jego masa to 240 ton, a wysokość 7.2 metra.